• Zapraszamy na studia! Dowiedz się więcej! Aplikuj!
  • Studiuj w wyjątkowym mieście Toruniu, studiuj na UMK, studiuj w naszej Katedrze!
  • Zobacz co robią studenci KEiAK UMK! Zobacz jak możesz rozwijać swoje zainteresowania!
  • Zobacz jak różnorodna jest nasza aktywność, jak długą i interesującą mamy historię.
  • Zobacz kto prowadzi zajęcia na studiach w KEiAK UMK.
  • Zobacz co czeka Cię po studiach, zobacz co robią nasi absolwenci.
  • Zobacz nasze zdjęcia, wybierz się z nami w antropologiczną podróż.
  • 18th Conference of the International Association for Ladakh Studies (IALS) Bedlewo.
  • Zapraszamy na studia! Dowiedz się więcej! Aplikuj!

Z ojczyzny do obczyzny. Doświadczenia uchodźstwa polskiego

Kategoria: Konferencje Opublikowano: sobota, 20, luty 2016

uchodzstwo by Dominika CzerniakKatedra Etnologii i Antropologii Kulturowej Uniwersytetu Mikołaja Kopernika w Toruniu oraz Polskie Towarzystwo Ludoznawcze Oddział Toruń
mają zaszczyt zaprosić na ogólnopolską konferencję naukową

Z ojczyzny do obczyzny.

Doświadczenia uchodźstwa polskiego


która odbędzie się w Toruniu 
w dniach 20-22 czerwca 2016 roku 


Wydarzenia ostatnich lat, w szczególności minionych kilkunastu miesięcy, sprawiają, że temat uchodźstwa kojarzy się nam przede wszystkim z dotykającym Europę „kryzysem migracyjnym”. Setki tysięcy Obcych spoza europejskiej wspólnoty kulturowej wkroczyło w granice Starego Kontynentu, a my – Europejczycy, a w szczególności Polacy, stajemy w obliczu zjawiska, którego jeszcze na taką skalę nie doświadczyliśmy.

Problematyka uchodźstwa czy szerzej pojętego wychodźstwa, nie jest jednak w historii kultury niczym nowym, mimo że fale migracyjne o tak wielkich rozmiarach zdarzają się nieczęsto. W zetknięciu z nieoczekiwanym, a dla naszego pokolenia także zupełnie nowym zjawiskiem, rodzą się rozmaite pytania i obawy. Te drugie wynikają z głęboko zakorzenionego postrzegania Innych jako „obcych”, którzy odmiennym sposobem myślenia i postępowania mogą zburzyć porządek „naszego” świata. 

Wychodząc z założenia, że procesowi rozszyfrowywania obcości sprzyja odwoływanie się do własnego doświadczenia, w tym wypadku doświadczenia zbiorowego Polaków, postanowiliśmy sięgnąć do tych zasobów, uznając, że uchodźstwo z Polski to interesujący materiał porównawczy. Przy wszelkich zastrzeżeniach, jakie mogą się tu pojawić, dotyczących choćby poszukiwania zbyt prostych analogii albo wskazywania łatwych rozwiązań, zabieg ten ma z pewnością spore walory poznawcze.

Wywołując obraz Polaka-uchodźcy proponujemy więc odwrócenie optyki narzuconej przez bieżący rozwój wypadków. Spójrzmy na samych siebie jak na tych, którzy opuszczają swe strony i zmierzają w obce kraje, szukając schronienia, chleba i dachu nad głową, ale też dobrobytu, szczęścia lub przygody czy możliwości samorealizacji. Tym samym temat uchodźstwa rozszerzamy do różnego rodzaju wychodźstwa, przyglądając się rozmaitym motywom wyjazdu z kraju oraz realiom życia na obczyźnie. Interesuje nas współczesność i historia, doświadczenia zbiorowe i indywidualne, przyczyny natury ogólnej i szczegółowej, pobudki szlachetne i prozaiczne, przykłady sukcesów i porażek. Czekamy na propozycje rozwinięcia powyższych kwestii zarówno w formie analiz teoretycznych, jak i studiów przypadku.

Do udziału w konferencji zapraszamy antropologów kultury, historyków, politologów, socjologów, folklorystów i kulturoznawców oraz przedstawicieli dziedzin pokrewnych, zainteresowanych zaproponowaną tematyką.

Zgłoszenia referatów prosimy przesyłać na załączonym formularzu na adres: Ten adres pocztowy jest chroniony przed spamowaniem. Aby go zobaczyć, konieczne jest włączenie w przeglądarce obsługi JavaScript.
Na zgłoszenia czekamy do 6 maja 2016 r. 

Opłata konferencyjna wynosi 300 zł.
Planujemy wydanie recenzowanej publikacji naukowej poświęconej tematowi konferencji. 

Komitet organizacyjny:
dr hab. Piotr Grochowski 
dr hab. Anna Nadolska-Styczyńska 
dr Rafał Kleśta-Nawrocki (sekretarz) 
dr Artur Trapszyc (sekretarz)

PROGRAM KONFERENCJI

miejsce obrad:
Collegium Humanisticum UMK, ul. Bojarskiego 1, Sala Rady Wydziału

Poniedziałek 20 czerwca 2016

10:00-10:15 – rozpoczęcie konferencji

10:15-12:00

  • dr hab. Rafał Moczkodan (UMK), „Wynarodowienie” czy „asymilacja”? Stosunek drugiej emigracji niepodległościowej do obecności w kulturze i społeczeństwach zachodnich (na przykładzie dyskusji „Kontynentów” Czy dzieci polskie wynaradawiają się?)
  • dr hab. Urszula Lehr, prof. IAiE PAN, Mentalna kreacja jednostki w rzeczywistości chaosu egzystencjalnego. Casus uchodźstwa przymusowego (Wielka Brytania)
  • dr Łukasz Kaczmarek (UAM), Mobilność ku stabilności. O powodach, dla których poakcesyjni polscy migranci nie wracają z Irlandii
  • dr Joanna Janiszewska (UKW), Polscy żołnierze i ich rodziny w Edynburgu. Badania wśród Polonii w Szkocji
    dyskusja

12:00-12:15 – przerwa

12:15-14:00

  • dr hab. Dariusz Matelski (UAM), Karol Estreicher jr (1906-1984) na uchodźstwie w latach II wojny światowej
  • mgr Katarzyna Nowak (University of Manchester), „Z ludzi nie-ludzi jestem” – przemiany tożsamościowe polskich dipisów w świetle dokumentów osobistych
  • dr Łukasz Wolak, Doświadczenia polskich uchodźców wojennych w RFN na przykładzie działalności centralnej organizacji Zjednoczenie Polskich Uchodźcw
  • dr Małgorzata Michalska (UWr), Kontynuatorzy tradycji. Klub Polski w Pradze 
    dyskusja

14:00-16:00 – przerwa obiadowa

16:00-18:00

  • dr Magda Gawinecka-Woźniak (UMK), Emigracja polska do Danii w latach 1945-1968
  • dr Monika Sokół-Rudowska (Opplandsarkivet, avd. Maihaugen), Kraj wygnania, kraj nadziei. Polscy migranci w XIX-wiecznej Norwegii
  • dr Rafał Beszterda (UMK), Norwegia. Skazy na ideale
  • mgr Magdalena Wnuk (Instytut Historii PAN), Polacy w obozach przejściowych dla uchodźców. Losy emigrantów z Polski w latach 80. w Austrii, Włoszech i Szwecji
    dyskusja

18:00 – spacer po Toruniu

Wtorek 21 czerwca 2016

10:00-11:30

  • dr hab. Krzysztof Marchlewicz, prof. UAM, Kiedy powrót mógł być hańbiący... Uczestnicy Wielkiej Emigracji wobec amnestyjnych powrotów do kraju
  • mgr Mirosław Jacek Kucharski (UMK), Dwie emigracje do Francji – Wielka i Stara
  • dr Anna Brzezińska (UŁ), Obojnaki. Wybór korespondencji polskiej emigracji politycznej w archiwum paryskiej „Kultury” w latach 1946-1989
    dyskusja

11:30-12:00 – przerwa

12:00-13:30

  • dr Adam Kola (UMK), Polska emigracja w Stanach Zjednoczonych w latach 40. XX wieku. Casus niekomunistycznej lewicy
  • mgr Andrzej Rataj (PTL Oddział Kraków), Z ojczyzny do obczyzny i z powrotem
  • mgr Agnieszka Laddach (UMK), Uwagi ks. prof. Janusza St. Pasierba do relacji polskich duchownych z pracy duszpasterskiej w Ameryce
    dyskusja

13:30-16:00 – przerwa obiadowa

16:00-17:30

  • prof. dr hab. Swietłana Czerwonnaja (UMK), Polacy w Moskwie (XX wiek)
  • mgr Michał Antonowicz (UMK), Polscy uchodźcy na terenach Przyirtysza na Syberii Zachodniej
  • dr Joanna Książek (UMK), Z Polski do Kazachstanu, z Kazachstanu do Polski. O mechanizmach przyjmowania obcych i mniej obcych w kontekście deportacji i repatriacji
    dyskusja

18:00 – uroczysta kolacja

Środa 22 czerwca 2016

9:00-11:00

  • dr Natalia Bloch (UAM), (Od)zyskiwanie pamięci migracyjnej. Pamięć o polskich emigrantach z końca XIX wieku w ich rodzinnych wsiach
  • mgr Marta Frączkiewicz (UMK), Życie przeniesione. Migracje ludności na Warmię i Mazury w pierwszych latach po zakończeniu II wojny światowej
  • dr Artur Trapszyc (MET), Znad Niemna nad Wisłę. Dziwny świat ojczyzny utraconej i odzyskanej w świetle życia i twórczości Czesława Wydrzyckiego-Niemena
  • mgr Paulina Cichoń (UŁ), Między fascynacją a nostalgią. Anny Neumanowej Obrazy z życia na Wschodzie
    dyskusja

11:00-11:30 – przerwa

11:30-13:00

  • dr Tomasz Nakoneczny (UAM), Doświadczenie obcości w pamiętnikach polskich sybiraków z czasów II wojny światowej
  • dr Tomasz Kalniuk (UMK), Z nieludzkiej ziemi do nowego domu. Wspomnienia dzieci polskich z osiedla Balachadi w Indiach
  • dr Marcin Lutomierski (UMK), Doświadczenie uchodźstwa i emigracji w polskiej literaturze dla dzieci i młodzieży na obczyźnie 

    Dyskusja, podsumowanie obrad i zakończenie konferencji

14:00 – wizyta w Muzeum Etnograficznym im. Marii Znamierowskiej-Prüfferowej w Toruniu


uchodżstwo-program (PDF)

uchodźstwo-noclegi-dojazd-posiłki (PDF)
uchodźstwo-zaproszenie (PDF)
uchodźstwo-zgłoszenie (Word)
uchodźstwo-plakat (JPG)



Katedra Etnologii i Antropologii Kulturowej UMK, ul. Władysława Bojarskiego 1, 87-100 Toruń, e-mail: etnowww@umk.pl. Opiekun serwisu: Rafał Kleśta-Nawrocki.